انگلستان به صورت گفتگويي ميان استاد و شاگرد با جزئيات بيان شده است. او يك رسالهٴ تاريخي هم نوشت،1 (گم شده) كه در آن موضوعها را به سه ستون تقسيم كرده بود: امور كليسايي، امور دولتي، قوانين و موضوعات ادبي.
گلانويل2
حقوقدان و سپاهي انگليسي. در استراتفرد سافُلك3 زاده شد؛ از 1180 تا 1189، قاضيالقضات انگليس و دستيار اصلي هنري دوم (پادشاه از 1154 تا 1189) بود؛ همراه ريچارد شيردل به فلسطين رفت؛ در 1190، در جريان محاصرهٴ عكا درگذشت. مقارن 1187، قديميترين كتاب درسي دربارهٴ حقوق انگليس4 را تأليف يا تحرير كرد. تاريخ حدود 1187 مسلم است، ولي موٴلفبودن وي چنين نيست؛ و اين رساله به برادرزادهاش هربرت والتر هم نسبت داده شده است، كسي كه سراسقف و قاضيالقضات انگليس شد و در 1205، درگذشت.
موٴلف رسالهٴ قوانين انگلستان هر كس كه باشد، اين رساله نهفقط قديميترين اثر كلاسيك حقوق انگليس، بلكه به استثناي رسالهٴ گراتيان (1139)، نخستين رسالهٴ حقوقي داراي ترتيب اصولي است كه پس از اضمحلال امپراتوري روم بهوجود آمد. عليٰرغم چند تعريفي كه از مجموعهٴ حقوقي اقتباس شده است، در آن هيچ موضوع رومي وجود ندارد، و كاملاً داراي جنبهٴ انگليسي است. اين رساله به پيدايش ملاك و معيار حقوق انگليس كمك زيادي كرد و بدين ترتيب، در فكر انگليسيان تأثير زيادي داشت.
يكي از نتايج عجيب اين رشد و نمو حقوق عرفي انگليس در خارج از چارچوب حقوق رومي، جلوگيري از ورود آن به دانشگاه (آكسفورد و كيمبريج) است، كه در آنجا فقط حقوق رومي تدريس ميشد. اين امر به پيدايش حجرههاي دادگاه،5 در لندن منجر شد، كه مدرسهٴ حقوقي كاملاً جدا از دانشگاهها بود.
در نيمهٴ اول سدهٴ سيزدهم، برگردان اسكاتلندي اين كتاب تأليف شد.6
و. اسپانيا
سانچو ال سابيو
¿ فصل بيست و سوم مربوط به تاريخ طبيعي.